Dwie osoby mogły podpisać umowę kredytu frankowego w tym samym banku, a mimo to ich sprawy mogą wymagać innej argumentacji. Różnice mogą wynikać z roku zawarcia umowy, treści regulaminu, rodzaju kredytu, sposobu wypłaty środków, późniejszych aneksów albo statusu kredytobiorcy. Sama informacja „mam kredyt w tym samym banku” nie przesądza więc o wyniku analizy. Sąd bada konkretną umowę, dokumenty obowiązujące przy jej podpisaniu oraz sposób, w jaki bank opisał mechanizm przeliczeń.
Ten sam bank mógł zmieniać wzorce umów
Banki przez lata korzystały z różnych wersji umów i regulaminów. Czasem zmieniały numerację paragrafów, czasem przenosiły zapisy do regulaminu, a czasem inaczej opisywały zasady wypłaty kredytu, spłaty rat albo stosowania tabeli kursowej.
Różnice dobrze pokazują klauzule w umowach Getin Noble Banku z różnych lat. Inne zapisy mogły pojawiać się w umowach z 2005 roku, inne w dokumentach z 2007 albo 2008 roku. Nadal chodzi o ten sam bank, ale nie zawsze o ten sam wzorzec umowny.
Podobnie trzeba analizować umowy dawnego Banku Nordea. Przy takiej sprawie pomocne będą klauzule w umowach Nordea Bank Polska, ale zawsze trzeba zestawić je z konkretną umową, datą jej podpisania i regulaminem dołączonym do kredytu.
Regulamin może przesądzać o sposobie analizy
W wielu kredytach CHF umowa główna nie zawierała pełnego opisu mechanizmu przeliczeń. Bank mógł przenieść część zasad do regulaminu. To tam mogły znaleźć się zapisy o kursie kupna, kursie sprzedaży, tabeli banku albo sposobie rozliczania rat.
Dwie umowy z tego samego banku mogą więc różnić się oceną, jeżeli odwołują się do innych regulaminów. Różnica może wynikać także z tego, czy umowa jasno odsyła do regulaminu i czy kredytobiorca otrzymał właściwą wersję dokumentu przy podpisaniu umowy.
Dobrym przykładem są postanowienia w umowach dawnego BGŻ albo Fortis Banku. Przy takich kredytach trzeba sprawdzić nie tylko samą umowę, ale też regulamin, ponieważ właśnie tam mogły znaleźć się zapisy dotyczące wypłaty, spłaty i kursów walut.
Tabela kursowa nie zawsze została opisana tak samo
W sprawach frankowych często pojawia się pojęcie tabeli kursowej banku. Samo odwołanie do tabeli nie kończy jednak analizy. Trzeba sprawdzić, czy umowa wyjaśniała, skąd bank bierze kurs, kiedy go ustala, jaki kurs stosuje przy wypłacie, a jaki przy spłacie.
Nie chodzi więc tylko o to, czy w umowie pojawia się tabela kursowa. Znaczenie ma przede wszystkim to, czy kredytobiorca mógł na podstawie umowy ustalić zasady przeliczenia kwoty kredytu i rat. Jeżeli bank odwoływał się do własnej tabeli, ale nie podawał jasnych zasad ustalania kursu, taki zapis może wymagać dokładniejszej oceny.
Przykładem mogą być klauzule abuzywne stosowane przez Bank Millennium, w tym zapisy dotyczące kursu kupna przy wypłacie kredytu i kursu sprzedaży przy spłacie rat. Przy innych bankach podobny mechanizm mógł znaleźć się w innym dokumencie albo zostać opisany innymi słowami.
Kredyt indeksowany i denominowany wymagają innego spojrzenia
Dla kredytobiorcy skutek ekonomiczny bywa podobny: rata i saldo zależą od kursu franka. Prawnie trzeba jednak sprawdzić, jak bank skonstruował umowę.
W kredycie indeksowanym kwota kredytu zwykle widniała w złotych, a bank przeliczał ją do CHF według zasad zapisanych w umowie lub regulaminie. W takiej sprawie duże znaczenie ma sposób przeliczenia wypłaconej kwoty na saldo wyrażone w CHF oraz późniejszy sposób spłaty rat.
W kredycie denominowanym umowa mogła odwoływać się do kwoty w walucie, a wypłata następowała w złotych po kursie banku. Wtedy trzeba sprawdzić, czy kredytobiorca mógł ustalić, jaką kwotę w PLN bank faktycznie wypłaci po przeliczeniu kwoty wskazanej w CHF.
Od rodzaju kredytu zależy więc, które zapisy trzeba zbadać i jak opisać zarzuty wobec banku.
Aneks może zmienić historię spłaty, ale nie zastępuje pierwotnej umowy
Wielu kredytobiorców podpisywało później aneksy, na przykład dotyczące spłaty bezpośrednio w CHF. Taki dokument trzeba uwzględnić przy analizie, ale nie można na nim kończyć oceny.
Aneks mógł zmienić sposób dalszej spłaty. Nie usuwa jednak automatycznie zapisów, które działały od początku umowy. Jeżeli bank przy wypłacie kredytu albo przy wcześniejszych ratach stosował własną tabelę kursową, trzeba wrócić do pierwotnych postanowień.
Jeden kredytobiorca mógł przez cały okres spłacać raty w złotych, a drugi po kilku latach przejść na spłatę w CHF. Taka różnica wpływa na rozliczenia i dokumentację, ale nie zastępuje oceny pierwotnego mechanizmu przeliczeniowego.
Co sprawdzić przed porównaniem swojej umowy z cudzą sprawą?
Porównanie z inną sprawą przeciwko temu samemu bankowi ma sens dopiero po sprawdzeniu podstawowych dokumentów. Najpierw trzeba ustalić:
- rok podpisania umowy,
- rodzaj kredytu: indeksowany albo denominowany,
- treść zapisów o wypłacie kredytu,
- treść zapisów o spłacie rat,
- regulamin obowiązujący przy zawarciu umowy,
- odwołania do tabel kursowych,
- późniejsze aneksy,
- status kredytobiorcy, zwłaszcza to, czy zawarł umowę jako konsument.
Dwa kredyty frankowe z tego samego banku mogą różnić się oceną prawną, ponieważ sąd bada konkretną umowę, a nie sam fakt zawarcia kredytu w danej instytucji. Jeżeli chcesz sprawdzić, czy Twoja umowa zawiera niedozwolone postanowienia, prześlij dokumenty do analizy za pomocą formularza na naszej stronie.
