Oczekiwany wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 12 lutego 2026 r. w sprawie kredytów indeksowanych do wskaźnika WIBOR może być dla polskich banków wydarzeniem o porównywalnej wadze do tego, co stało się z kredytami frankowymi. Choć do ogłoszenia wyroku został jeszcze krótki czas, jego potencjalne skutki już teraz budzą ogromne emocje zarówno wśród kredytobiorców, jak i w środowisku finansowym.
Co rozstrzygnie TSUE?
Sprawa, która trafiła do TSUE pod sygnaturą C-471/24, dotyczy kredytu złotowego opartego na wskaźniku WIBOR – najczęściej stosowanym w Polsce referencyjnym oprocentowaniu zmiennym. Sąd Okręgowy w Częstochowie zwrócił się do Trybunału z pytaniami prejudycjalnymi, czy sądy krajowe mają prawo badać takie klauzule umowne pod kątem abuzywności (czyli nadużycia wobec konsumenta) oraz jakie kryteria mają stosować przy tej analizie. Wyrok TSUE wyznaczony na 12 lutego ma rozstrzygnąć tę kwestię i wyznaczyć obowiązujące standardy oceny umów kredytowych, w których kredytobiorca płaci oprocentowanie oparte na WIBOR-ze.
Już wcześniej rzecznik generalny TSUE wydał opinię, z której wynika, że takie postanowienia umowne mogą podlegać pełnej kontroli sądowej w świetle unijnej Dyrektywy 93/13, podobnie jak klauzule frankowe. To oznacza, że sądy krajowe nie mogą wyłączać wskaźnika WIBOR spod kontroli, a banki muszą być w pełni transparentne wobec klientów co do ryzyka i sposobu ustalania oprocentowania.
Czy to powtórka z „pogromu” frankowego?
Porównania do tzw. „pogromu frankowego” – czyli fali pozwów i korzystnych dla kredytobiorców orzeczeń, które nastąpiły po przełomowym wyroku TSUE w sprawach kredytów we frankach szwajcarskich – są coraz częstsze. Scenariusz jest możliwy, choć niekoniecznie identyczny. W przeciwieństwie do franków, kredytów WIBOR-owych jest znacznie więcej – szacuje się, że ponad 1,9 mln umów w polskim sektorze bankowym opartych jest na tym wskaźniku.
Dotychczasowe orzecznictwo polskich sądów wskazuje, że już teraz coraz częściej kredytobiorcy wygrywają sprawy z bankami dotyczące umów z WIBOR-em – czasem nawet unieważniając całe umowy lub uzyskując zwrot nadpłaconych rat. To pokazuje, że potencjał do masowych pozwów istnieje niezależnie od decyzji TSUE.
Jeżeli wyrok TSUE potwierdzi, że klauzule dotyczące zmiennego oprocentowania można badać pod kątem abuzywności, sądy krajowe będą miały solidną podstawę do dalszego unieważniania lub modyfikowania takich umów. To mogłoby uruchomić lawinę pozwów kredytobiorców, którzy poczują się zachęceni do działania na wzór frankowiczów.
Reakcje sektora bankowego i regulatorów
Banki oraz ich reprezentanci wyraźnie podkreślają ryzyka, jakie niesie ze sobą taki scenariusz. Związek Banków Polskich i przedstawiciele sektora wielokrotnie wskazywali, że podważanie umów WIBOR-owych mogłoby mieć poważne konsekwencje nie tylko dla samych instytucji finansowych, ale i dla całej gospodarki. Taki scenariusz wiązałby się z ogromną liczbą spraw sądowych, roszczeń o zwroty oraz potencjalnie dużymi kosztami rezerw, które banki musiałyby tworzyć.
Jednocześnie brak jest sygnałów, że rząd lub regulator planowałby jakiekolwiek ustawowe rozwiązania ograniczające skutki prawne wyroku – banki nie mogą liczyć na specjalne wsparcie legislacyjne, które złagodziłoby ewentualne skutki dla sektora.
Co powinni wiedzieć kredytobiorcy?
Dla posiadaczy kredytów WIBOR-owych najbliższe tygodnie są kluczowe. Eksperci prawni radzą już teraz przeanalizować swoje umowy pod kątem ewentualnych klauzul abuzywnych oraz przygotować się do potencjalnych sporów sądowych. Jeśli wyrok TSUE okaże się korzystny dla konsumentów, można spodziewać się zwiększonego zainteresowania usługami kancelarii prawnych specjalizujących się w tego typu sprawach.
Podsumowanie
Wyrok TSUE z 12 lutego 2026 r. może być historycznym rozstrzygnięciem o wpływie porównywalnym do orzeczeń frankowych – zarówno dla kredytobiorców, jak i dla sektora finansowego. Jeśli Trybunał stwierdzi, że postanowienia dotyczące WIBOR-u mogą być kontrolowane jako abuzywne, otworzy to drogę do masowych pozwów i potencjalnie znaczących kosztów dla banków. Jednak skala i szczegóły tego procesu mogą różnić się od tego, co znamy z rynku kredytów frankowych.
