W jednej z prowadzonych przez naszą Kancelarię spraw (przed Sądem Najwyższym sygn. akt I CSK 176/25) w dniu 28 maja 2026 roku zapadło postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez Raiffeisen Bank International AG w Wiedniu. W analizowanej sprawie Sąd Najwyższy uznał, że brakuje podstaw do jej rozpoznania, wskazując, że kwestie dotyczące spraw frankowych zostały już co do zasady rozstrzygnięte w orzecznictwie polskich sądów, w tym Sądu Najwyższego. W konsekwencji bank utracił możliwość wzruszenia prawomocnego wyroku Sądu II instancji w sprawie VI ACa 1112/23, co wskazuje na ostateczne zwycięstwo naszych Klientów.
Czym jest skarga kasacyjna?
Zgodnie z art. 3981 i nast. k.p.c. skarga kasacyjna to nadzwyczajny środek zaskarżenia, przysługujący stronie od wyroku lub postanowienia wydanego przez Sąd II instancji i kończących postępowanie w sprawie. Sądem kasacyjnym jest Sąd Najwyższy.
Przedsąd kasacyjny
Przedsąd kasacyjny jest etapem selekcji skarg przez Sąd Najwyższy. Dopiero w wyniku decyzji o przyjęciu konkretnej skargi do rozpoznania następuje jej merytoryczna ocena. Skarżący musi zawrzeć wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania wraz z odpowiednim uzasadnieniem. Argumentacja ma za zadanie przekonać Sąd Najwyższy, że sprawa powinna być merytorycznie zbadana. Zgodnie z art. 398⁹ § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania wyłącznie w określonych przypadkach. Należą do nich w szczególności następujące sytuacje:
- występuje istotne zagadnienie prawne,
- zachodzi potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie,
- zachodzi nieważność postępowania,
- skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Dlaczego dochodzi do odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania i jakie są tego skutki?
Sąd Najwyższy najczęściej odmawia przyjęcia skarg kasacyjnych banków do rozpoznania, ponieważ zagadnienia prawne dotyczące kredytów frankowych zostały już w pełni wyjaśnione i ujednolicone w orzecznictwie krajowym oraz unijnym.
Najczęściej odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej wynika z przyczyn takich, jak:
- Brak “istotnego zagadnienia prawnego” – ponieważ kluczowe kwestie – takie jak abuzywność klauzul przeliczeniowych, nieważność umów, brak wynagrodzenia za korzystanie z kapitału czy moment przedawnienia roszczeń – zostały już precyzyjnie rozstrzygnięte przez uchwały Sądu Najwyższego oraz liczne wyroki TSUE, podnoszone przez banki argumenty nie wnoszą niczego nowego i nie zachodzi potrzeba rozpoznania istotnego zagadnienia prawnego,
- Istnienie ugruntowanej i jednolitej linii orzeczniczej – w sprawach frankowych orzecznictwo jest obecnie co do zasady jednolite – sądy w całej Polsce masowo ustalają nieważność umów na korzyść konsumentów,
- Oczywista bezzasadność skarg kasacyjnych banków – Argumentacja banków, opierająca się często na próbach ratowania umów poprzez zastąpienie klauzul abuzywnych kursem średnim NBP lub na kwestionowaniu statusu konsumenta, jest oceniana przez Sąd Najwyższy jako oczywiście bezzasadna.
Co oznacza odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy?
Sąd Najwyższy nie jest sądem trzeciej instancji i nie może być uznany za “kolejny” sąd, który bada zasadność wydanego rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie. W aktualnym stanie prawnym skarga kasacyjna jest instrumentem prawnym, który zmierza do kontroli zgodności z prawem prawomocnych orzeczeń sądów gdy wymaga tego interes publiczny tj. jej rozpoznanie musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes. Rolą Sadu Najwyższego nie jest usuwanie błędów w zakresie wykładni i stosowania prawa w każdej indywidualnej sprawie.
Na gruncie prowadzonej przez Kancelarię sprawy odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej oznacza, że nie spełniała ona kryteriów uzasadniających jej rozpoznanie przez Sąd Najwyższy, m.in. mając na względzie, że:
- w sprawie mieliśmy do czynienia z abuzywnością całego mechanizmu indeksacji, a nie jedynie klauzul spreadowych tj. abuzywna pozostawała również klauzula ryzyka walutowego, jako że bank nie wypełnił należycie obowiązków informacyjnym w zakresie ryzyka,
- klauzule przeliczeniowe i klauzule ryzyka walutowego składające się na przyjęty w umowach kredytowych mechanizm waloryzacji – są ze sobą ściśle powiązane, a ich rozszczepienie jest zabiegiem sztucznym i niedopuszczalnym,
- umowa jest nieważna, gdy bez abuzywnych postanowień jej obowiązywanie nie jest możliwe w świetle prawa krajowego i nie zaszły przesłanki umożliwiające zastosowanie regulacji zastępczej,
- nie jest możliwe wbrew woli konsumenta zastąpienie niedozwolonego postanowienia umownego odwołaniem do kursu średniego NBP względnie kursu rynkowego waluty,
- problematyka, na którą wskazywał Bank była wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi w nowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego, ukształtowanym pod wpływem orzecznictwa TSUE,
- brak było w sprawie abstrakcyjnych zagadnień o precedensowym znaczeniu, a bank krytykował jedynie stanowisko Sądu Apelacyjnego i prezentował koncepcje przez Bank preferowane wybiórczo cytując orzecznictwo.
Jakie są skutki odmowy przyjęcia skargi?
W wyniku odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej orzeczenie Sądu II instancji staje się ostateczne, a postępowanie kasacyjne jest zakończone.
Podsumowanie
W praktyce postanowienie o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawie sygn. akt I CSK 176/25 może mieć znaczenie również dla podobnych tego typu postępowań w przyszłości. Potwierdza bowiem kierunek wykładni przyjmowany przez Sąd Najwyższy i może stanowić ważny punkt odniesienia w postępowaniach dotyczących analogicznych spraw.
Autor: r.pr. Miłosz Filip
